زمینه و هدف: آنوریسم ایلیاک داخلی، نادر اما بالقوه کشنده است و می تواند به راحتی با سایر بیماریها اشتباه گرفته شود. اغلب آنوریسم های ایلیاک همراه با آنوریسم های آئورت رخ می دهند و علل آنها دژنراسیون و آترواسکلروز است. آنوریسم شریان ایلیاک داخلی کمتر از نیم درصد تمام آنوریسم های داخل شکمی را تشکیل می دهد. با توجه به امکان بالای پارگی آنوریسم های شریان ایلیاک، درمان باید به صورت تهاجمی انجام شود. در حال حاضر درمان استاندارد این آنوریسم ها رزکسیون و ترمیم جراحی است. معرفی بیمار: بیمار معرفی شده آقای 72 ساله با سابقه شکستگی قدیمی لگن بود که با شکایت وجود ترشحات خون آلود از ناحیه باسن راست مراجعه کرد. در آنژیوگرافی انجام شده تشخیص آنوریسم کاذب شریان ایلیاک داخلی راست مشخص شده و طی یک عمل جراحی با تخلیه هماتوم محل، دیستال و پروگزیمال شریان در محل آنوریسم کاذب لیگاتور شد. نتیجه گیری: تشخیص آنوریسم ایلیاک داخلی به علت نادر بودن و نیز تشکیل در ناحیه عمق لگن مشکل بوده و معمولا به صورت دیررس تظاهر می یابد. تظاهرات آن به راحتی با سایر بیماری ها اشتباه می شود و بایستی این بیماری در تشخیص افتراقی ها مد نظر قرار گیرد.

بیمار زن 24 ساله ای بود که ابتدا عادت ماهیانه نامنظم و سپس آمنوره را حدود دو ماه قبل به همراه HCG β مثبت داشته که آثار حاملگی رحمی تا دو هفته قبل از فوت را نشان نداده بود و سونوگرافی ترانس واژینال به وی توصیه شده بود. او هفت سال قبل حاملگی و زایمان طبیعی داشته و پس از آن IUD به مدت هفت سال داشته است که سه ماه قبل از فوت آن را خارج می کند. او از حدود یک هفته قبل از فوت دردهای شکمی، خونریزی نامنظم واژینال (لکه بینی) را تجربه کرده و در آخرین شب دچار سنکوپ شده و سپس به حالت کما و کاهش تعداد ضربان قلب و تنفس و فشار خون غیر قابل اندازه گیری و به نهایت بدون تشخیص قطعی فوت شده بود. طبق گزارش پزشکی قانونی، علت فوت خونریزی شدید داخل شکمی به علت پارگی شریان ایلیاک چپ (حدود 1.5-1 سانتی متر) پس از یک حاملگی خارج از رحمی با رحم و ضمایم سالم (بدون پارگی) تعیین شد. 

آنوریسم شریان ایلیاک یک بیماری ناشایع در جراحی عروق است و اغلب همراه با آنوریسم شریان آئورت شکمی بوده و اغلب در مردان با سن بالای 70 سال که سایر عوامل خطر بیماری های قلب و عروق را دارند، مشاهده می شود. آنوریسم منفرد شریان ایلیاک در افراد جوان بسیار نادر است. این مقاله گزارش یک مورد آنوریسم منفرد شریان ایلیاک مشترک در یک آقای 29 ساله ای است که با شکایت درد پهلو و هیدرونفروز چپ و با تشخیص انسداد حالب چپ به دلیل اثر فشاری به مرکز ما ارجاع شده بود ودر بررسی ها آنوریسم منفرد شریان ایلیاک مشترک برای وی مطرح شد. بیمار با رزکسیون آنوریسم درمان شد و از مرکز ما بدون عارضه ای مرخص گردید.

زمینه و هدف: چسبندگی غیرطبیعی جفت عبارت است از نفوذ بافت جفت به داخل میومتر و حتی سروز رحم که ممکن است از رحم نیز فراتر رفته و به احشاء مجاور مانند مثانه و حتی روده ها تهاجم پیدا کند. از عوارض این بارداری ها خونریزی شدید حین سزارین و حتی نیاز به هیسترکتومی می باشد. هدف از این مطالعه گزارش دو مورد آمبولیزاسیون شریان های رحمی پیش از سزارین در زنان باردار مبتلا به انواع پرخطر این چسبندگی ها می باشد.معرفی بیمار: در شهریور 1395 در بیمارستان قائم مشهد دو مورد خانم باردار با تشخیص جفت سرراهی و چسبندگی غیرطبیعی جفت که تمایل شدید جهت حفظ باروری داشتند پیش از سزارین تحت آمبولیزاسیون دو طرفه شریان های رحمی قرار گرفتند.نتیجه گیری: در موارد چسبندگی غیرطبیعی جفت، انجام آمبولیزاسیون شریان های رحمی پیش از سزارین می تواند از طریق کاهش قابل توجه میزان خونریزی حین عمل امکان حفظ رحم و باروری را در این موارد فراهم نماید.

مقدمه: پیوند کلیه به عنوان درمان انتخابی اکثریت بیماران مبتلا به (ERSF) End stage renal failure پذیرفته شده است. تنگی شریان، شایع ترین عارضه عروقی پس از پیوند کلیه است که در تقریبا 25-4% دریافت کنندگان رخ می دهد. معرفی بیمار: بیمار آقای 68 ساله ای است که به علت ESRF ناشی از کلیه های پلی کیستیک، تحت پیوند کلیه از یک دهنده زنده قرار گرفته بود، از روش آناستاموز End to End شریان کلیوی به شریان ایلیاک داخلی راست استفاده شده بود که پس از گذشت 1.5 ماه از پیوند، کراتینین (Cr) بیمار تا 3.1 افزایش پیدا کرد. سونوگرافی کالر داپلکس از عروق اینترارنال، اندکس مقاومت شریانی (Resistance index=RI) و نمای امواج شریانی شرایین داخل کلیوی و داپلکس در شریان ایلیاک داخلی و شریان کلیوی اصلی، نشانگر وجود تنگی شدید در شریان ایلیاک داخلی پروگزیمال به محل آناستاموز بود. بیمار، با شک به تنگی در شریان ایلیاک داخلی تحت Magnetic resonance angiography) MRA) قرار گرفت. در این بررسی تنگی حدود 90-80% در شریان ایلیاک داخلی پروگزیمال به محل آناستاموز مشاهده گردید. در همین زمان، اسکن رادیونوکلئید با TC-DTPA، هیدرونفروز خفیـف کلیــه پیوندی و اختلال عملکرد آن را مطرح می کرد. با توجه به همه اقدامات تشخیصی فوق، بیمار با تشخیص تنگی شریان کلیه پیوندی، کاندید آنژیوپلاستی Percutaneous گردید. در عرض 24 ساعت پس از stent گذاری، کراتینین بیمار تا 2.1 کاهش یافت و در آزمایشات بعدی، در عرض یک ماه، در سطح 1.3 باقی ماند. در سونوگرافی کالر داپلر پس از 48 ساعت از جاگذاری Stent، نمای موج و اندکس های زمان و مقاومت شریان ها در محدوده طبیعی قرار داشتند. در اسکن رادیونوکلئید که 3 روز پس از آنژیوپلاستی انجام شد، عملکرد کلیه نرمال گزارش گردید. نکته جالب در مورد گزارش شده، فاصله کوتاه 1.5 ماه پس از پیوند تا زمان بروز علایم تنگی شریانی و تنگی شریانی در پروگزیمال به آناستاموز در شریان ایلیاک داخلی و تنگی به دنبال پیوند از دهنده زنده است. نتیجه گیری: با توجه به جاگذاری موفق Stent در بیمار مورد بحث، Stent placement به عنوان یک روش درمانی ارزشمند و قابل انجام در کشورمان جهت درمان تنگی های شریانی متعاقب پیوند کلیه مطرح می گردد.

شریان گلوتئال تحتانی بزرگترین شاخه تنه قدامی شریان ایلیاک داخلی است که ناحیه گلوتئال و خلف ران را خونرسانی می کند. این شریان لگن را در زیر لبه تحتانی عضله پیریفورمیس ترک کرده و به داخل سطح عمقی عضله گلوتئوس ماگزیموس فرو رفته و به سمت ران حرکت می کند. واریاسیونهایی در رابطه با محل خروج شریان گلوتئال تحتانی مانند مشترک بودن تنه شریانهای فوقانی و تحتانی، عبور شریان فوق از بین عضله پریفورمیس و جدا شدن هریک از شریانهای پودندال داخلی، گلوتئال تحتانی و فوقانی به طور جداگانه از تنه شریان ایلیاک داخلی گزارش شده است. در این مورد خاص محل خروج شریان گلوتئال تحتانی در کفل، از بالای عضله پیریفورمیس است.

مقدمه: عصب فرنیک (Phrenic Nerve) عصبی حسی و حرکتی است و به دلیل عصب دهی عضله دیافراگم ازلحاظ آناتومی و بالینی اهمیت دارد. هدف از این گزارش بیان تغییر آناتومیکی از یک مورد نادر در ارتباط با عصب فرنیک و شریان توراسیک داخلی (Internal Thoracic Artery) است. مواد و روش ­ها: در طی تشریح معمولی جسد مردی 53 ساله در ناحیه ریشه گردن مشخص شد که قسمت ابتدایی شریان توراسیک داخلی توسط حلقه ای از عصب فرنیک راست در برگرفته شده و سپس به سمت پایین ادامه مسیر داده است. یافته ­ها: تغییرات آناتومیکی در مورد عصب فرنیک و شریان توراسیک داخلی همواره از اهمیت بالینی ویژه ای برخوردار است و اگر در جراحی های منطقه ای مورد توجه قرار نگیرد می تواند منجر به عوارض بالقوه تهدید کننده زندگی شود. بحث و نتیجه ­گیری: بررسی این مورد نشان داد که عصب فرنیک و شریان توراسیک داخلی می توانند نسبت به یکدیگر موقعیت های متفاوتی را نشان دهند. به نظر می رسد چون بخش اول و دوم دیواره ی شریان بافت الاستیکی دارد می تواند با تحت تأثیر قرار دادن عصب فرنیک، عصب دهی عضله دیافراگم را مختل کند.

مقدمه: آنوریسم تروماتیک شریان کاروتید داخلی، مورد نادری است که ممکن است با پاره شدن به داخل سینوس اسفنویید و وقوع اپیستاکسی شدید تظاهر کند. وجود علایم بالینی اپیستاکسی شدید راجعه و کوری یک طرفه بعد از ضربه سر از نشانه های آنوریسم تروماتیک کاروتید داخلی می باشد و برای تایید تشخیص آن آنژیوگرافی شریان کاروتید می بایست انجام شود.معرفی مورد: در این مقاله مردی 22 ساله با آنوریسم تروماتیک کاروتید که مکررا به علت اپیستاکسی تحت درمان قرار گرفته بود، گزارش شده و علایم و روش های تشخیصی و درمانی مورد بحث قرار می گیرد.نتیجه گیری: این گزارش بر عارضه نادر اما بالقوه کشنده آنوریسم شریان کاروتید داخلی بعد از ضربه سر تاکید داشته که آشنایی با علایم آن منجر به درمان سریع و موفق بیمار می شود.

آنوریسم های شریانی عروق محیطی از آن جهت دارای اهمیت هستند که محلی شایع برای تشکیل لخته و آمبولی ناگهانی و انسدادهای پیشرونده و بدون علامت دیستال اندام می باشند. نادرترین و خطرناکترین نوع این آنوریسم ها، متعلق به شریان کاروتید خارج جمجمه ای بوده بطوریکه، آنوریسم شریان کاروتید داخلی سومین علت ضایعات آمبولیک مغزی عروقی را پس از انسداد در اثر ضایعات اولسراتیو- آترواسکلروتیک و آمبولی های قبلی تشکیل می دهد. آنوریسم های فوق الذکر علی الخصوص در مقایسه با انواع داخل جمجمه ای )مغزی) نیز نادرترند. علیرغم نادر بودن، بروز و ثبوت ضایعات مغزی عروقی در دهه های اولیه زندگی بدون علل زمینه ای، آنوریسم های پنهان شریان های کاروتید گردنی را بعنوان اولین احتمال تشخیصی مطرح می سازد. اهمیت و خطر تشکیل لخته در حفره آنوریسم و آمبولی های جبران ناپذیر بحدی است که توده های عمیق زاویه فکی اگرچه جامد، باید بدقت در افراد میانسال و بالاتر بررسی گردند. در این گزارش دو مورد آنوریسم شریان کاروتید داخلی از نوع کیسه ای که دومین نادرترین نوع آنوریسم های خارج جمجمه ای شریان های کاروتید بعد از شریان کاروتید خارجی محسوب می گردند، معرفی می شوند.

زمینه و هدف: حین برداشتن شریان پستانی داخلی در جراحی کرونری، شاخه های جانبی معمول آن بسته می شوند ولی در اکثر مواقع، داخل قفسه سینه وجود شاخه احتمالی دیگری به نام شاخه دنده ای جانبی بررسی نمی گردد. چنان چه این شاخه غیر معمول حذف نشود، ممکن است در آینده موجب پدیده دزدی شریانی کرونری شود. هدف از این مطالعه بررسی شیوع شریان دنده ای جانبی چپ در بیماران ایرانی بود.روش تحقیق: این پژوهش به طور مقطعی روی 909 بیمار کرونری انجام گرفت. این بیماران طی سال های 1383 تا 1388 در بخش جراحی قلب بیمارستان قائم مشهد، جراحی بای پاس کرونری شدند. در کلیه بیماران، پلور چپ حین آزاد سازی شریان پستانی داخلی باز شد و از نظر وجود شریان دنده ای جانبی چپ کنترل گردید. سپس طول آن بر حسب تعداد فضای بین دنده هایی که پیموده بود، ثبت شد و در نهایت اقدام به حذف آن  گردید. طول شریان بین مردان و زنان با استفاده از آزمونX2  در سطح معنی داری بررسی شد (P=0.05).یافته ها: از 909 بیمار، 55 مورد (6 درصد) شریان دنده ای جانبی چپ داشتند. طول شریان در 18 بیمار (1.9 درصد) تا دومین فضای بین دنده ایی (12 مرد و 6 زن)، در 26 بیمار (2.8 درصد) تا چهارمین فضای بین دنده ایی (18 مرد و 8 زن) در 11 بیمار (1.2 درصد) تا ششمین فضای بین دنده ایی (8 مرد و 3 زن) امتداد یافته بود. طول این واریاسیون در 37 بیمار (4 درصد) تا فضای چهارم و ششم بین دنده ایی امتداد داشت و با استفاده از آزمون  X2طول شریان بین مردان و زنان تفاوت معنی داری نداشت (P=0.7).نتیجه گیری: حین جراحی کرونری، باز کردن پلور چپ و بررسی وجود این واریاسیون تشریحی عاقلانه به نظر می رسد و با بستن این شاخه شریانی از پدیده دزدی کرونری در آینده جلوگیری می شود. شیوع این واریاسیون در بیماران ایرانی (6 درصد) بود.